Panzer-mysterie: update 2 / conclusie

Het is hier lang stil geweest en ook achter de schermen heb ik weinig gelegenheid gehad om verder onderzoek te doen de laatste tijd. Maar nu is het dan toch echt tijd voor een (laatste?) update over het Panzer-mysterie. Eerder schreef ik hier al over in mijn verhaal over de Panzer-tak, in mijn DNA-artikel, en in een eerdere blog.

Kort samengevat is de vraag of mijn overgrootmoeder Joanna Josephina Panzer de biologische dochter was van Johannes Fritz Panzer. In mijn zoektocht naar antwoorden, kwam ik door DNA-onderzoek op het spoor van de Panzer-familie in Amerika, die afstamde van Herman Panzer. De vraag was of deze Herman de broer was van Johannes Fritz. Er was veel indirect bewijs, maar een definitief antwoord durfde ik nog niet te geven.

En nu is er nieuw bewijs!

Huwelijksakte

De Amerikaanse Herman trouwde in 1906. Tot nu toe had ik enkel een transcriptie van de huwelijksakte, maar inmiddels heb ik een scan van de originele akte kunnen bemachtigen. En die beantwoordt een aantal openstaande vragen.

In de transcriptie werden de ouders van Herman genoemd als “Frèdrich W Panzer” en “Christine Marst”. Dat was wel zo gelijkend op de namen “(Carl) Friedrich Wilhelm Panzer” en “Christine Marx” (de namen van de ouders van Johannes Fritz en zijn broer Hermann), dat het bijna geen toeval kon zijn. En dat is het ook niet. Het blijkt alleen een onjuiste transcriptie. In werkelijkheid staat er op de akte wel degelijk “Friedrich W Panzer” en “Christine Marx”. Dus precies de namen die we zoeken!

Een andere openstaande vraag had betrekking op de geboorteplaats van Amerikaanse Herman. Die werd namelijk op diverse plaatsen genoemd als België. Nu heeft onze Europese Hermann inderdaad in België gewoond, is daar zelfs gehuwd geweest en heeft er een zoon gekregen. Maar zelf was hij geboren in Duitsland. En ook in dit opzicht geeft de huwelijksakte het verlossende antwoord. Niet alleen wordt Duitsland zijn geboorteland genoemd, er wordt zelfs specifiek gezegd dat hij geboren is in Bochum, de geboorteplaats van onze Europese Hermann!

De huwelijksakte van Herman(n) Panzer en Agnes Martha Donath.

Overlijdensakte

Toch blijven er vragen en tegenstrijdigheden in het verhaal van Herman/Hermann. Zijn overlijdensakte uit 1919 bijvoorbeeld, die ik inmiddels ook heb toegestuurd gekregen vanuit Amerika, noemt opnieuw België als zijn geboorteplaats. En bovendien staat daarin dat hij al 35 jaar in Amerika verblijft. Dan zou hij op 14-jarige leeftijd, in 1884, in Amerika zijn komen wonen. Terwijl we weten dat Hermann nog in 1892 in België trouwde en in 1895 daar een zoon kreeg.

We weten niet precies wanneer Hermann uit België is vertrokken, maar we zouden er toch vanuit kunnen gaan dat dit pas na de geboorte van zijn zoon was, mogelijk zelfs na het overlijden van zijn vrouw in 1900. In zijn Belgische vreemdelingendossier staat bovendien een melding uit 1901 dat hij van Brussel naar Antwerpen verhuisd was, dus blijkbaar was hij zelfs toen nog niet naar Amerika vertrokken, hoewel in de Amerikaanse census van 1910 een aankomstjaar van 1900 wordt genoemd.

Tegenstrijdigheden in Hermans overlijdensakte.

Conclusie

Hoewel er vragen blijven in deze casus, zijn de bewijzen mijns inziens overtuigend, dat de Amerikaanse Herman dezelfde is als onze Europese Hermann. Met name de namen van zijn ouders en zijn geboorteplaats in de huwelijksakte kunnen nauwelijks toevallig dezelfde zijn. Daarbij komt dat ik in de afgelopen jaren met nog een tweede afstammeling van de Amerikaanse Herman een DNA-match had.

Dat betekent dat ik voorzichtig de conclusie trek dat Amerikaanse Herman inderdaad Hermann, de broer van Johannes Fritz, betreft. En dus dat ik, om te matchen met Hermanns nakomelingen, wel moet afstammen van Johannes Fritz en van hun beider ouders, Carl Friedrich Wilhelm Panzer en Christine Marx. Johannes Fritz was dus inderdaad de biologische vader van mijn overgrootmoeder Joanna Josephina Panzer!

Joanna Josephina Panzer met haar oudste achterkleinkind (mijzelf).

Met veel dank aan mijn Amerikaanse familie voor het toesturen van Hermans huwelijks- en overlijdensakte!